8 กันยายน 2566อ่าน 2 นาที

มาตรฐาน ISO 14001, ISO 9001 คืออะไร ? ทำไมหลายบริษัทชั้นนำต้องมี

ISO ย่อมาจาก International Organization for Standardization ก่อตั้งในปี 1947 เป็นองค์การที่กำหนดมาตรฐานสากลที่เปรียบเสมือนผู้ตรวจสอบด้านมาตรฐานของงานอุตสาหกรรมต่าง ๆ เพื่อจัดระเบียบร้านค้า รวมถึงพัฒนาและส่งเสริมมาตรฐานของสินค้าและบริการระหว่างประเทศให้เป็นที่ยอมรับกันในระดับสากล มีสมาชิกเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ที่เข้าร่วมมากกว่า 150 ประเทศทั่วโลก ส่วนมาตรฐานที่องค์กรใช้ จะใช้ชื่อนำหน้าว่า ISO เช่น ISO 9000 มาตรฐานที่ว่าด้วยระบบบริหารคุณภาพ ISO 14000 ระบบบริหารสิ่งแวดล้อม

ISO 9001 ISO 14001

ประเภทของ ISO

ปัจจุบันมาตรฐานสากลที่สำคัญต่อการค้าเป็นมาตรฐานสากลด้านระบบบริหาร ได้แก่ ระบบคุณภาพ และการจัดการสิ่งแวดล้อม มีดังนี้

  • ISO 9000 คือการจัดระบบการบริหารเพื่อประกันคุณภาพ ที่สามารถตรวจสอบได้ โดยผ่านระบบเอกสาร
  • ISO 9001 เป็นมาตรฐานระบบคุณภาพ ซึ่งกำกับดูแลทั้งการออกแบบ และพัฒนาการผลิต การติดตั้ง และการบริการ
  • ISO 9002 มาตรฐานระบบคุณภาพ ซึ่งกำกับดูแลเฉพาะการผลิต การติดตั้ง และการบริการ
  • ISO 9003 เป็นมาตรฐานระบบคุณภาพ ซึ่งกำกับดูแลเรื่องการตรวจ และการทดสอบขั้นสุดท้าย
  • ISO 9004 เป็นแนวทางในการบริหารงานคุณภาพ เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด โดยเป็นข้อแนะนำ ในการจัดการในระบบคุณภาพ ซึ่งจะมีการกำหนดย่อย ในแต่ละประเภทธุรกิจ
  • ISO 14000 เป็นระบบมาตรฐานระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม มุ่งเน้นให้องค์กรมีการพัฒนาปรับปรุงสิ่งแวดล้อม อย่างต่อเนื่อง
  • ISO 14001 เป็นระบบมาตรฐานจัดการสิ่งแวดล้อมเพื่อให้เกิดการพัฒนาสิ่งแวดล้อมควบคู่กับการพัฒนาธุรกิจ โดยมุ่งเน้นในการป้องกันมลพิษ และการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง
  • ISO 18000 มาตรฐานระบบการจัดการ อาชีวอนามัยและความปลอดภัย

ทำไมต้องมี ISO ?

การมี ISO สามารถสร้างความน่าเชื่อถือได้ทั้งในภาคธุรกิจและภาคประชาชน เพราะสามารถที่จะสร้างมาตรฐานร่วมกันของงานอุตสาหกรรมระหว่างประเทศ เพื่อพัฒนาองค์กรให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน และนำพาเศรษฐกิจให้เดินหน้าไปได้ดี พร้อมทั้งเอื้อประโยชน์ต่อเจ้าของธุรกิจ และผู้บริโภคครบทุกด้าน

ISO 9001 ISO 14001

ระบบมาตรฐาน ISO 14001

ISO 14001 เป็นระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม (Environmental Management System) มีวัตถุประสงค์เพื่อให้องค์กรมีความตระหนักถึงความสำคัญของการจัดการสิ่งแวดล้อมเพื่อให้เกิดการพัฒนาสิ่งแวดล้อมควบคู่กับการพัฒนาธุรกิจ โดยมุ่งเน้นในการป้องกันมลพิษ (Prevention of Pollution) และการปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง

การนับระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม ISO 14001 มาใช้จะก่อให้เกิดการบำบัดมลพิษ เสริมสร้างภาพลักษณ์ที่ดีให้กับองค์กรเพิ่มโอกาสทางธุรกิจและลดปัญหาการค้าระหว่างประเทศ ผู้บริโภคสามารถใช้สินค้าด้วยความมั่นใจว่าจะไม่มีส่วนในการทำลายสิ่งแวดล้อม

องค์ประกอบของ ISO 14001 มีอะไรบ้าง

ISO 14001 จะมีองค์ประกอบหลักที่สำคัญอยู่ 6 ข้อ ได้แก่

1. นโยบายสิ่งแวดล้อม

องค์กรจะต้องมีนโยบายสิ่งแวดล้อมที่ชัดเจน และสามารถเข้าถึงได้จากสาธารณะ จะต้องเป็นนโยบายที่สามารถทำได้จริง สมเหตุสมผล และต้องการที่จะรักษาสิ่งแวดล้อมจริง ๆ

2. การวางแผน

องค์กรจะต้องมีการวางแผนเกี่ยวกับการทำงานต่าง ๆ ที่จะต้องใส่ใจสิ่งแวดล้อมในทุก ๆ กระบวนการการทำงาน

3. การนำไปใช้จริง

ทั้งนโยบายสิ่งแวดล้อม การวางแผน จะต้องถูกนำไปใช้จริง และส่งผลกระทบจริง ๆ ต่อสิ่งแวดล้อม นอกจากนี้จะต้องวัดผลได้จริงว่าผ่านมาตรฐาน ISO 14001

4. การศึกษาและแก้ไข

เมื่อสามารถนำนโยบายและการวางแผนเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมไปใช้งานได้จริงแล้ว สิ่งที่สำคัญต่อไปเลยก็คือการศึกษาเกี่ยวกับนโยบายสิ่งแวดล้อม กฎหมายสิ่งแวดล้อม และข้อมูลความรู้เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมในอนาคต เพื่อนำไปปรับปรุงแก้ไข และอัปเดตข้อมูลให้เป็นปัจจุบันอยู่เสมอ

5. การตรวจสอบของฝ่ายบริหาร

กระบวนการทุกอย่างจะต้องถูกตรวจสอบจากฝ่ายบริหารขององค์กร เพื่อให้สามารถไว้ใจได้ว่า สิ่งที่วางแผนมา รวมไปถึงนโยบายต่าง ๆ นั้นทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และส่งผลกระทบที่ดีต่อสิ่งแวดล้อมอย่างแท้จริง

6. การพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

เมื่อคุณทำตามกระบวนการทุกอย่างถูกต้องและมีประสิทธิภาพแล้ว สิ่งสำคัญคือการนำนโยบายต่าง ๆ ไปใช้งานจริงอย่างต่อเนื่อง และพัฒนาให้ดีขึ้นอย่างสม่ำเสมอ

ระบบมาตรฐาน ISO 9001

ISO 9001 คือระบบมาตรฐานบริหารงานคุณภาพ (Quality Management System) ระดับสากลที่เกี่ยวข้องกับการจัดการคุณภาพใน ที่จะช่วยยกระดับประสิทธิภาพในการทำงานและกระตุ้นให้องค์กรมีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

ISO 9001 เป็นระบบบริหารงานคุณภาพตามมาตรฐานสากล แนวคิดสำคัญของ ISO 9001 คือการจัดวางระบบการบริหารงานเพื่อเป็นการประกันคุณภาพ ซึ่งเป็นระบบที่ทำให้เชื่อมั่นได้ว่ากระบวนการต่างๆ ได้รับการควบคุมและสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้ โดยผ่านระบบที่ระบุขั้นตอนและวิธีการทำงานเพื่อให้มั่นใจว่าบุคลากรในองค์กรรู้หน้าที่ความรับผิดชอบและขั้นตอนต่างๆ ในการปฏิบัติงาน โดยต้องมีการฝึกอบรมให้ความรู้และทักษะในการปฏิบัติงาน มีการจดบันทึกข้อมูล รวมทั้งการตรวจสอบการปฏิบัติงานว่าเป็นไปตามที่ระบุไว้ในระบบหรือไม่ และมีการแก้ไขข้อผิดพลาดรวมทั้งมีแนวทางในการป้องกันการเกิดข้อผิดพลาดเดิมซ้ำ

หลักการทำงานของ ISO 9001 การบริหารงานคุณภาพ มีด้วยกัน 8 ประการ

  1. การให้ความสำคัญกับลูกค้า (Customer Focus)
  2. ความเป็นผู้นำ (Leadership)
  3. การมีส่วนร่วมของบุคลากร (Involvement of People)
  4. การบริการเชิงกระบวนการ (Process Approach)
  5. การบริหารที่เป็นระบบ (System Approach)
  6. การปรับปรุงอย่างต่อเนื่อง (Continual Improvement)
  7. การตัดสินใจบนพื้นฐานความเป็นจริง (Factual Approach to Decision Making)
  8. ความสัมพันธ์กับผู้ขายเพื่อประโยชน์ร่วมกัน (Mutually Beneficial Supplier Relationship)

ประโยชน์ของ มาตรฐาน ISO

1.องค์กร/บริษัท

  • การจัดองค์กร การบริหารงาน การผลิตตลอดจนการให้บริการมีระบบ และมีประสิทธิภาพ
  • ผลิตภัณฑ์และบริการ เป็นที่พึงพอใจของลูกค้าหรือผู้รับบริการและได้รับการยอมรับ
  • ก่อให้เกิดภาพลักษณ์ที่ดีแก่องค์กร
  • ประหยัดค่าใช้จ่ายในระยะยาว

2.พนักงานภายในองค์กร/บริษัท

  • มีการทำงานเป็นระบบ
  • เพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน
  • พนักงานมีจิตสำนึกในเรื่องของคุณภาพมากขึ้น
  • มีวินัยในการทำงาน
  • พัฒนาการทำงานเป็นทีมหรือเป็นกลุ่มมีการประสานงานที่ดี

3.ผู้ซื้อ/ผู้บริโภค

  • มั่นใจในผลิตภัณฑ์และบริการ ว่ามีคุณภาพตามที่ต้องการ
  • สะดวกประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายโดยไม่ต้องตรวจสอบคุณภาพซ้ำ
  • ได้รับการคุ้มครองด้านคุณภาพความปลอดภัยและการใช้งาน
แชร์บทความนี้